آزمایشگاه‌ طرح‌های شهری به عنوان بستر تهیه طرح ویژه

هبیتات آزمایشگاه طرح‌های شهری خود را در شهر نایروبی تاسیس کرد تا در زمینه برنامه ریزی و طراحی شهری، به مقامات محلی، منطقه ای و ملی کمک کند. طراحی این آزمایشگاه واکنشی بود به تقاضای روزافزون شهرها از هبیتات، برای ارائه ابزار رویارویی با چالش های شهرنشینی و همچنین برای پاسخگویی به ابراز نظرات کلی، که بدون ارائه راه حل مشخص، برای روبرو شدن با رشد شهرنشینی مانع ایجاد کرده است.

شهرها در فرآیند رشد و تغییر سریع خود، با طیف گسترده ای از مشکلات جدید مواجه می شوند. ادارات برنامه-ریزی شهرها، در کنار اشتغال به وظایف اداری روزانه خود، برای مقابله با چنین مشکلی تلاش می کنند. بنابراین زمان کافی برای معرفی رویکردهای جدید و ارائه برنامه های متناسب با هدف ندارند. علاوه بر این، رویکرد بخش خصوصی نهادی (جداسازی بخش ها به عنوان مدیریت زمین، زیرساخت، آب) یکپارچگی مسائل در یک برنامه شهری را به تعویق می اندازد. بنابراین برنامه ها در این رویه های اداری گیر می کنند.

آزمایشگاه به عنوان یک تیم فنی داخلی برای ایجاد برنامه های بنیادین آغاز به کار کرد و اکنون به یک برنامه با رویکردی متمایز، با فعالیت هایی در سطح جهانی و محلی و به عنوان شبکه ای از آزمایشگاه های مرتبط مستقیم و غیرمستقیم تبدیل شده است.

با استفاده از معیارهای موجود در هبیتات، آزمایشگاه از راه اندازی تا تعریف، طراحی، هماهنگی و اجرای پروژه های واقعی شهری کمک کرده است و در صورت لزوم ایجاد امکانات مشابه را تحت نظارت داشته است. آزمایشگاه هبیتات که توسط یک تیم مرکزی از برنامه ریزان حرفه ای تشکیل شده است، متخصصان محلی در زمینه قوانین شهری و امور مالی شهری را در هر پروژه گرد هم می آورد. روش آزمایشگاه مبتنی بر رویکردی قوی است که در یک پروژه نیازهای بخش های مختلف را ادغام کرده، ذینفعان و شهروندان را در پروژه ها در کنار هم جمع می کند و پیشنهادات برنامه ریزی روشن که می توانند در کوتاه مدت و میان مدت اجرا شوند را به سرعت پیگیری می کند.

آزمایشگاه نه به روشی ایزوله، بلکه از طریق همکاری های برابر با مقامات محلی که کلید پیاده سازی آن است کار می کند. باید تأکید کنیم که آزمایشگاه طرح‌های شهری (که از این به بعد آزمایشگاه برنامه¬ریزی نامیده می شود)، همانطور که در این نشریه توضیح داده شده، آلترناتیو یا جایگزینی برای اقدامات برنامه ریزی دولت محلی و یا مشاوره های بخش خصوصی نیست. در حقیقت، آزمایشگاه برای ارائه خدمات مشاوره ای در زمینه برنامه ریزی شهری، با ترکیب ظرفیت تخصصی با مدیریت فرآیند از طریق دستگاه دولتی عمل می کند. این روش ثابت کرده که می تواند به شهرها در نحوه هدایت پروژه های شهری به سمت اجرا و چگونگی اطلاع رسانی به سرپرستان، و همچنین برای پیدا کردن تغییرات اساسی موردنیاز در سیاست ها و چارچوب های قانونی و مالی که موجب حرکت کسب و کارهای معمول به سمت اقدامات دگرگون کننده می شوند کمک کند. اگر آزمایشگاه برنامه ریزی به عنوان یک مداخله استراتژیک متمرکز با دقت برای یک نیاز خاص طراحی شده باشد بهتر کار می کند؛ در این صورت می تواند به طیف وسیعی از مسائل مربوطه، از موارد اضطراری تا فرایندهای نهادی رسیدگی کند و به برنامه ریزی در مکان هایی که هنوز برنامه ریزی نشده است کمک کند.

اگر پیشنهادات با سیاست های مرتبط، چارچوب های قانونی و مکانیسم های مالی حمایت شوند رویکرد آزمایشگاه برنامه ریزی می تواند به نتایج واقعی منجر شود. آزمایشگاه برنامه ریزی یک طرح را بر روی میز قرار می دهد و راه حل های یکپارچه¬تر و موثرتر را، با تمرکز بر اجرا، می یابد. در این فرآیند، اغلب مسائل سیستماتیک کلیدی را آشکار کرده و بنابراین نیازهای سیاست گذاری و ظرفیت گسترده تر را نشان می دهد. بنابراین، راه اندازی یک آزمایشگاه برنامه ریزی به یک شهر مکانیسمی برای معرفی دانش، روش ها و تخصص های جدید برای تبدیل شدن به شهری کارآمدتر، خروجی گرا و همه جانبه می دهد.

اگر چه آزمایشگاه طرح‌های شهری در مقر سازمان ملل متحد در نایروبی در تسریع و اجرای مسائل مربوط به برنامه ریزی موفق بوده است، اما این یک عصای جادویی نیست. برنامه ریزی شهری یک روند دشوار است که نیاز به مشارکت، رهبری سیاسی، حمایت از سیاست ها، چارچوب های قانونی، تعهد، تخصص فنی و غیره دارد. دقیقا در پیچیدگی این فرآیند است که آزمایشگاه برنامه ریزی موجود و کاربرد آن را پیدا می کند: برای ایجاد، هدایت و تسریع استراتژی های شهری و پروژه های در حال تحول در اجرای یک مجموعه پیچیده از بازیگران و واقعیت های فنی.

ویژگی‌های آزمایشگاه‌طرح‌های شهری

در عمل آزمایشگاه طرح‌های شهری راهی هوشمندانه برای کاربست تخصص فنی در کنار مردم برای رسیدن سریع به پیشنهادهای برنامه‌ریزی با در نظر گرفتن جنبه‌های کالبدی، حقوقی و مالی است. این آزمایشگاه به شهرها کمک می‌کند که دانش، روش‌ها و تخصص‌هایی را معرفی کمد که کاراتر، خروجی‌ محورتر و همه‌شمول تر باشد. آزمایشگاه‌های طرح‌های شهری ویژگی‌هایی دارد که طوری طراحی شده تا به مسائل رویکردهای رایج در برنامه‌ریزی و شهرسازی غلبه کند.

  • رویکرد پروژه محور: به جای رویکرد بخشی، آزمایشگاه طرح‌های شهری رویکردی پروژه محور دارد که در قالب آن ظرفیت‌های انسانی و منابع در خدمت مداخلات اجرایی واقعی قرار می‌گیرد.
  • چارچوب هنجاری: آزمایشگاه طرح‌های شهری چارچوبی هنجاری به دقت تبیین شده را معرفی می‌کند که به دولت‌های محلی کمک می‌کند طرح‌ها و فرایندهای آن را ارزیابی کنند.
  • فرایند نهادی یکپارچه: آزمایشگاه طرح‌های شهری بخش‌های مختلف درگیر در فرایند شهرسازی (طراحی کالبدی، مالی، حقوقی، قانون‌گذاری، علوم اجتماعی و محیطی) را یکپارچه می‌کند. فرایند‌های مشارکتی را تسهیل می‌سازد و دولت مرکزی، دولت‌های محلی، فعالان شهری، اجتماعات محلی، بخش خصوصی و دانشگاهیان را حول محور مداخلات شهری گرد هم می‌آورد.
  • ظرفیت‌سازی: در حالی که کماکان بسیاری از شهرها فرایند برنامه‌ریزی را برون‌سپاری می‌کنند، آزمایشگاه طرح‌های شهری بر ظرفیت‌سازی و توان‌مندسازی تمرکز می‌کند نه برای اینکه همه کار را خود انجام دهند، بلکه برای ارتقای دانش درباره‌ی رویکردهای جدید، تعریف پروژه، مجهز شدن در امر طراحی، هماهنگی بهتر و نظارت بهتر بر شریکان بیرونی در پروژه‌های برنامه ریزی و اجرا.
  • مشارکت: رویکردهای رایج در شهرسازی فرصت‌های محدودی برای مشارکت فراهم می‌آورند. آزمایشگاه طرح‌های شهری قصد دارد تا مشارکت فراگیر را تقویت ساخته و طیف گسترده و متنوعی از ذی نفعان و ذی نفوذان را از همان ابتدا در فرایند برنامه‌ریزی درگیر سازد.
  • فرایند طرح: طراحی اغلب به عنوان خروجی نهایی تحلیل‌های شهرسازی در نظر گرفته می‌شود. آزمایشگاه طرح‌های شهری از طراحی در فرایند برنامه‌ریزی به عنوان وسیله‌ای برای دربرگیری خواسته‌های بخش‌های مختلف استفاده می‌کند.
  • تمرکز بر اجرا: طرح‌ها و پروژه‌های شهری اغلب بر روی کاغذ باقی می‌مانند. آزمایشگاه طرح‌های شهری از ابتدا اجرا و تحقق‌پذیری را در نظر گرفته و ابزارهایی را برای تصویت درون چارچوب حقوقی موجود و در قالب پروژه‌های پایلوت در نظر می‌گیرد که می‌تواند در واقع تحقق یایند.

Avatar

آزمایشگاه طرح‌های شهری نوشته است 12 مطلب

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
Notify of