وضعیت اقلیمی

هوای بندر کنگ در دوره گرم بر اثر استیلای جریان پرفشار جنب حاره ای و در دوره سرد سال هم بر اثر گسترش حلقه بادهای غربی، رودبار جنب حاره ای به جنوب ایران و بندر کنگ می‎رود. بادهای موسمی مربوط به بادهای فصلی اقیانوس هند به این منطقه وارد می‎شوند که در فصل تابستان هوای گرم و مرطوب حاره ای را گسترش می‎دهند. راه دوم ورود هوای موسمی از طریق استقرار کم فشار حرارتی در فصل تابستان بروی پاکستان و هندوستان است. این فروبار که به فروبار پاکستان موسوم است در روی دره کنگ با کمربند همگرایی حاره ای منطبق شده و تا ارتفاع قابل توجهی گسترش دارد. باران‎های ‎چهل پسینی و یا باران‎های ‎تابستانی در بندر کنگ تحت تاثیر همین جریان است.

اطلاعات مورد استفاده در این پژوهش از اطلاعات ثبت شده در ایستگاه سینوپتیک بندرلنگه، در طول دوره آماری ۳۰ ساله (۲۰۱۷-۱۹۸۷) است و از پورتال سازمان هواشناسی کشور دریافت شده است.

مشخصات ایستگاه هواشناسی بندرلنگه

دما

حداقل و حداکثر مطلق دما

حداقل مطلق دما ۱۰.۳۴ درجه سانتیگراد در ماه ژانویه و حداکثر مطلق دما ۴۱.۲۹ درجه سانتیگراد در ماه ژوئن ثبت شده است. کمترین دامنه تغییرات دمایی در فصل تابستان با ۱۲.۸۰ درجه سانتیگراد و بیشترین آن در فصل بهار با ۱۸.۴۰ درجه سانتیگراد است.

حداقل، حداکثر و دامنه تغییرات ماهانه دما

میانگین دما

حداقل میانگین دما ۱۹.۱۵ درجه سانتیگراد در ماه ژانویه و حداکثر میانگین دما ۳۴.۷۷ در ماه آگوست ثبت شده است.

میانگین ماهانه دما

رطوبت نسبی

رطوبت نسبی از جمله پارامترهایی است که در ایستگاه‏های (تبخیرسنجی، کلیماتولوژی و سینوپتیک) روزانه سه نوبت در ساعات ۶:‎۳۰، ۱۲:‎۳۰ و ۱۸:‎۳۰ قرائت و ثبت می‏گردد.
میانگین رطوبت نسبی در کل دوره آماری در ایستگاه بندر لنگه برابر ۶۳ درصد است. حداقل میزان رطوبت نسبی سالانه ۸ درصد و حداکثر آن ۱۰۰درصد است. حداقل مطلق رطوبت نسبی در ماه اسفند صفر درصد و حداکثر مطلق آن در ماه¬های فروردین، اردیبهشت، مرداد و شهریور با ۱۰۰درصد بوده است.

حداقل، حداکثر و میانگین ماهانه رطوبت نسبی

ریزش های جوی (بارندگی)

بارش سالانه

در دوره مورد مطالعه، میانگین بارش نازل شده برابر با ۱۲۹ میلی‏متر در سال است. بیش‏ترین میزان بارش مربوط به دوره سال‏های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۸ است، و کمترین میزان بارش در سال ۲۰۱۰ اتفاق افتاده است. بیش‏ترین میزان بارش نزدیک به ۲۵۰ میلی‏متر در سال ۲۰۱۷ و کمترین میزان آن نزدیک به ۱۷ میلی‏متر در سال ۲۰۱۰ است. با وجود تغییرات دوره‌ای بارش،‌ از سال ۲۰۰۱ شاهد یک دوره خشک طولانی هستیم. البته در این دوره می‌توان ۲۰۰۹ را سالی استثنا دانست که میزان بارش در آن نزدیک به ۱۷۰ میلی‌متر بوده است.

 مجموع بارش سالانه در دوره آماری ۳۰ ساله

بارش ماهانه

بیش‏ترین میزان میانگین بارش ماهانه در ‌ماه ژانویه با ۳۳.۲۴ میلی‏متر بارش در روز و کمترین میزان میانگین بارش ماهانه مربوط به ماه آگوست و به مقدار صفر میلی‏متر در روز است.

جدول شماره ۸:‎ میانگین ماهانه میزان بارش

بارش فصلی

منطقه مورد مطالعه از نظر نزولات جوی دارای دو دوره خشک (فصل‏های بهار، تابستان و پاییز) و مرطوب (زمستان) است. بیش از ۶۰ درصد از کل بارش سالانه در دوره مرطوب زمستان و ۴۰ درصد از میزان نزولات جوی در دوره خشک ریزش دارد.
نسبت بارش فصلی برای فصل‌های زمستان، پاییز، بهار و تابستان به ترتیب ۶۴.۴۰، ۳۰.۲۵، ۳.۳۰ و ۲.۰۵ درصد از کل بارش سالانه است. با وجود خشک بودن کلی منطقه هیچ فصلی از سال بدون بارش نبوده و این ناشی از فعالیت سیستم‌های کم‌فشار موسمی و اثر آن‌ها بر منطقه در فصل گرم سال است. اما همان‌گونه که انتظار می‌رود بیش‏ترین بارش‌ها در فصل زمستان و کمترین میزان بارش نیز در فصل تابستان رخ می‌دهد.

سهم بارش هر ماه از کل بارش سالانه (درصد)

مه

سالانه حوادث جاده‏ای بسیاری در کشور به‏دلیل تشکیل پدیده مه و کاهش دید افقی در سطح جاده‏ها اتفاق می‏افتد. هم‏چنین شکل‌گیری این پدیده در مجاورت یا در سطح باندهای فرودگاه و بنادر مختلف به‏دلیل کاهش دید افقی می‏تواند موجب خطرات جدی شود.
از بررسی تعداد روزهای همراه با پدیده مه در ماه برای ایستگاه بندر لنگه مشاهده می¬شود که بیش‏ترین تعداد روزهای همراه با پدیده مه در کل دوره مورد بررسی مربوط به ماه ژوئن با ۲۰ روز و سپس ماه¬های آوریل، می‎و مارس به ترتیب با ۱۸، ۱۵ و ۱۰ روز می‌باشد. در این بین ماه¬های آگوست و نوامبر بدون هیچ روزی کم‏ترین روز¬های همراه با پدیده مه را دارند.

تعداد روزهای همراه با مه در ماه برای دوره مورد مطالعه

ساعات آفتابی

از دیگر عوامل اقلیمی که می‏تواند در برنامه‏ریزی تاثیرگذار باشد میزان ابرناکی و ساعات آفتابی در طی روز است.
بیش‏ترین مقدار میانگین ابرناکی مربوط به ماه فروردین و پس از آن ماه‏های اسفند، دی و بهمن است. کم‏ترین میزان ابرناکی نیز مربوط به ماه‎های مهر و شهریور می‏ باشد.

میانگین بیش‏ترین میزان ابرناکی در ایستگاه بندرلنگه (ساعت در روز)

در بررسی عامل اقلیمی میزان ساعات آفتابی از دو عامل میانگین ساعات آفتابی و هم‏چنین میانگین بیشینه ساعات آفتابی در روز مربوط به ماه‏های مختلف استفاده شده است. بیش‏ترین مقدار میانگین و میانگین بیشینه ساعات آفتابی مربوط به ماه¬های اردیبهشت و خرداد و کم‏ترین مقدار میانگین و میانگین بیشینه ساعات آفتابی مربوط به ماه‏های آذر و دی می‏باشد.

میانگین و میانگین بیشینه ساعات آفتابی در روز

تحلیل باد

باد یک کمیت برداری است که دارای دو مشخصه جهت و سرعت است. سمت باد جهتی است که باد از آن جهت می‌وزد یعنی اگر سمت باد جنوب شرقی باشد، به این معنی است که باد از سمت جنوب شرقی به سمت شمال غربی می‌وزد.
جهت بادها با توجه به جهت حرکت عقربه‌های ساعت‌ که زاویه‌ای بین صفر تا ۳۶۰ درجه را تشکیل می‌دهد به ۸ گروه تقسیم می‌شود. طبقه¬بندی جهات باد در جدول زیر آورده شده است.

طبقه‏‌بندی جهات هشت‏گانه باد

سرعت باد را با بادسنج تعیین می‏کنند که عمدتاً‌ در ایستگاه‏های سینوپتیک انجام می‏گیرد. واحد‎اند‎ازه‏گیری سرعت باد متر بر ثانیه است. طبقه¬بندی بادها بر اساس سرعت آنها در ۶ گروه و از باد ملایم با سرعت ۲ تا ۵ متر بر ثانیه تا طوفان با سرعت بیش از ۲۰ متر بر ثانیه صورت می‌گیرد.

طبقه‎بندی سرعت باد

میانگین سرعت باد در ایستگاه سینوپتیک بندرلنگه در طول ماه¬های سال ملایم بوده و از حدود ۲.۹ متر/ثانیه تا ۳.۹ متر/ثانیه متغیر است.

‎ میانگین ماهانه سرعت باد

میانگین کم‏ترین سرعت باد سالانه طی دوره آماری در منطقه بندر کنگ صفر است. میانگین بیش‏ترین سرعت باد ۱۳.۳۲ متر بر ثانیه و از سمت غرب می‌وزد.

مقادیر سالانه باد در منطقه مورد مطالعه

کمترین میزان میانگین سرعت باد بیشینه در ماه سپتامبر ۹.۸۷ متر/ثانیه و بیشترین میزان آن ۱۳.۳۲ متر/ثانیه در ماه آوریل ثبت شده است.

 سمت و سرعت باد بیشینه ماهانه

تفسیر یک گلباد بدون توجه به نقشه توپوگرافی دشوار است، زیرا اثرات محلی باعث تغییرات مهمی در جریانات هوا می‌شوند. امّا به‏طورکلی باد غالب در ایستگاه بندر لنگه باد شرقی،‌ جنوب شرقی، جنوب غربی یا غربی است.

تصویر :‎ گلباد ایستگاه سینوپتیک بندرلنگه

طوفان‌های گرد‌وغبار

یکی از مشکلات و مخاطرات اقلیمی کشور ایران و استان هرمزگان وقوع طوفان‏های گردوغبار است که اثرات بهداشتی،‌ اکولوژیک و اقتصادی شدیدی به‏همراه دارد. جهت پایش این مخاطره از کدهای هوای حاضر (WW) ثبت‏شده در ایستگاه هواشناسی سینوپتیک بندر لنگه، با دو منشاء نزدیک و خارج از ایستگاه، به دو صورت ماهانه و سالانه پرداخته شده است.

پایش سالانه طوفان‌های گرد‌وغبار

در کل دوره مورد مطالعه (۲۰۰۲-۲۰۱۵)، ۲۲۸۵ روز همراه با طوفان گردوغبار با دو منشاء خارج و نزدیک ایستگاه در ایستگاه بندر لنگه ثبت شده است.

 فراوانی سالانه روزهای همراه با گردوغبار

در ایستگاه بندرلنگه سال‏های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ با ۳۳۳ و ۳۲۵ روز همراه با گردوغبار بالاترین میزان ثبت شده در یک سال را به خود اختصاص داده‎اند‎.
در کل دوره مورد بررسی(۲۰۰۲ تا ۲۰۱۵) ۱۰۱ روز همراه با طوفان گردوغبار با منشاء خارج از ایستگاه و ۲۱۸۴ روز همراه با طوفان گردوغبار با منشاء نزدیک ایستگاه در ایستگاه بندرلنگه ثبت شده است.

پایش سالانه روزهای همراه با گردوغبار با منشاء خارج از ایستگاه

پایش سالانه روزهای همراه با گردوغبار با منشاء نزدیک ایستگاه

پایش ماهانه طوفان‌های گرد‌وغبار

در مجموع دوره مورد مطالعه ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۵، بیشترین تعداد روزهای همراه با گرد و غبار ۲۳۹ روز در ماه آگوست و کمترین میزان آن ۳۵ روز در ماه نوامبر بوده است.

فراوانی ماهانه روزهای همراه با گردوغبار

پایش ماهانه روزهای همراه با گردوغبار با منشاء خارج از ایستگاه

جدول پایش ماهانه روزهای همراه با گردوغبار با منشاء نزدیک ایستگاه

Avatar

زینب صادقی نوشته است 1 مطلب

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
Notify of